Ο μαρκασίτης είναι θειούχο ορυκτό του σιδήρου. Έχει την ίδια χημική σύσταση με τον σιδηροπυρίτη, κρυσταλλώνεται όμως στο ρομβικό σύστημα, με συνέπεια τα δύο ορυκτά συχνά να συγχέονται μακροσκοπικά. Έχει χρώμα μπρουτζοκίτρινο που συχνά αποκλίνει σε γκριζο-πράσινο ή γκρίζο. Οι κρύσταλλοί του έχουν μορφή βραχυπρισματική, παχυπλακώδη ενώ οι μεγαλύτεροι αυτών έχουν φυλλώδη κατασκευή με οδοντώσεις.

Χαρακτηριστική είναι η διδυμία που εμφανίζουν οι κρύσταλλοί του: Σχηματίζονται κρύσταλλοι με σχήμα όπως το λειρί ενός πετεινού, εξ ου και καλείται "λειρόμορφο", που παρατηρείται μόνο στον μαρκασίτη και που αποτελεί παραλλαγή του λειριοπυρίτη. Επίσης απαντώνται κρύσταλλοι αυτού με άκρες σχήματος αιχμής ακοντίου.

Συχνά ανευρίσκεται να αντικαθιστά οργανική ύλη σχηματίζοντας απολιθώματα σε ιζηματογενή στρώματα και ιδιαίτερα σε ανθρακοφόρες κοίτες. Σχηματίζει, επίσης, ψευδόμορφα της γύψου και του φθορίτη καθώς και του σιδηρούχου γκετίτη.

Τα δείγματά του οξειδώνονται με την επίδραση της ατμόσφαιρας, απελευθερώνοντας θείο, το οποίο σταδιακά μετατρέπεται σε θειικό οξύ. Σταδιακά, ολόκληρο το δείγμα θα μετατραπεί σε λευκή σκόνη, ενώ θα εκπέμπει και χαρακτηριστική οσμή θείου. Η αντίδραση αυτή συμβαίνει και σε ορυχεία μαρκασίτη, στα οποία εμφανίζεται θέρμανση των τοιχωμάτων. Είναι δευτερογενές ορυκτό, σε ιζηματογενείς αποθέσεις υπό συνθήκες υψηλής οξύτητας και χαμηλών θερμοκρασιών. Εμφανίζεται, επίσης, και σε ανάλογων συνθηκών υδροθερμικές φλέβες.

Χαρακτηριστικά κοιτάσματά του βρίσκονται στα όρη Χαρτς στην Γερμανία, στις αποθέσεις κρητίδος του Κεντ στην Αγγλία, στο Πα-ντε-Καλέ στην Γαλλία και στην Ιταλία. Επίσης στο Μεξικό, στις ΗΠΑ (Οκλαχόμα, Κάνσας και Μισσούρι), στην Βολιβία, στην Αυστραλία και στην Ιαπωνία.

Στην Ελλάδα ο μαρκασίτης απαντάται συνηθέστερα μετά του σιδηροπυρίτη, και του αρσενοπυρίτη στα κοιτάσματα του Λαυρίου και στη περιοχή Σουσάκι της Κορινθίας, ως προϊόν επίδρασης των εκεί ατμίδων, καθώς επίσης και στα λιγνιτοφόρα στρώματα της Ελλάδας.

Product added to wishlist